Dr. Rath Health Foundation

Dr. Rath Health Foundation

Social Media

CODEX: Wat het is en hoe het u en uw gezondheid beïnvloedt?

CODEX: Wat het is en hoe het u en uw gezondheid beïnvloedt?

Geschreven door Paul Anthony Taylor

Oktober 2006 – Codex is geen makkelijk onderwerp om te begrijpen. Ondanks de ruim 20 comités die jaarlijks bijeenkomen, en de uitgegeven rapporten met een totaalaantal bladzijden van minstens 1400 in 2005 alleen al, maken de meeste mensen zich geen enkele zorgen omdat zij geen flauw benul hebben van de gevaren voor hun gezondheid, die boven hun hoofd hangen door de activiteiten van de Codex Alimentarius Commissie en zijn ondersteuning van de "handel in ziekte".

Wat is Codex?

De Wereldhandelsorganisatie gebruikt de Codex-richtlijnen en -normen als criterium bij de arbitrage van internationale handelsgeschillen in verband met voedsel. Het bovenstaande hoofdkantoor bevindt zich in Genève in Zwitserland.

De Codex Alimentarius Commissie (Codex) is de belangrijkste internationale instelling die voorstellen doet aan en wordt geraadpleegd door de directeuren-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) met betrekking tot zaken omtrent het gezamenlijke FAO/WHO voedselnormenprogramma. De Commissie werd in 1963 opgezet en de belangrijkste doelstellingen zijn in de procedurele handleiding uiteengezet als: het beschermen van de gezondheid van consumenten; het zeker stellen van eerlijke praktijken in de voedselhandel; en het bevorderen van de coördinatie van alle werkzaamheden op het gebied van voedselnormen, dat door internationale gouvermentele en niet-gouvermentele organisaties uitgevoerd wordt. Helaas echter, en zoals we zullen zien, beschermen de organisaties van Codex de gezondheid van consumenten niet en is de internationale voedselhandel allesbehalve eerlijk.

Ten tijde van dit schrijven staat de Commissie aan het hoofd van maar liefst 27 actieve dochtercomités en intergouvermentele taakgroepen ad hoc, waarvan de belangrijkste functies draaien om het ontwerpen van normen, richtlijnen en andere teksten met betrekking tot voedsel, waaronder voedingssupplementen. Deze ontwerpteksten worden aan de Commissie voorgelegd voor goedkeuring en vervolgens als nieuwe internationale normen aangenomen.

Hoe beïnvloedt Codex u en uw gezondheid?

Praktisch voor alle voedingsmiddelen bestaan er nu Codex-normen en richtlijnen.

Hoewel het aannemen van de verschillende door Codex ontwikkelde normen en richtlijnen door elk land in theorie optioneel is, heeft de komst van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) op 1 januari 1995 de internationale status van deze normen en richtlijnen wezenlijk veranderd, in de zin dat de WTO ze tegenwoordig steeds meer als maatstaf gebruikt bij de arbitrage van internationale handelsgeschillen met betrekking tot voedsel. Het gevaar om betrokken te raken bij een geschil – en te verliezen – maakt het aannemen van de normen en richtlijnen van Codex dus min of meer verplicht, in die zin dat lidstaten van de WTO weinig anders kunnen doen dan zich erbij aan te sluiten. Aangezien er momenteel in totaal 149 lidstaten van de WTO zijn en dat er nu Codex-normen of richtlijnen bestaan voor elk voedsel dat een naam heeft, betekent dit dat de activiteiten van Codex nu een directe invloed uitoefenen op het overgrote merendeel van de wereldbevolking.

Naast gewoon voedsel stelt Codex tevens onder andere normen en richtlijnen voor: voedingssupplementen, vitaminen en mineralen; gezondheidsclaims; biologisch voedsel; genetisch gemodificeerd voedsel; voedseletikettering; adverteren; voedseladditieven en pesticideresidu's. Echter, zoals we hieronder zullen zien, blijkt op al deze gebieden overtuigend dat Codex in toenemende mate economische belangen – en met name die van de farmaceutische en chemische industrieën – vòòr in plaats van de gezondheid van mensen, voorop stelt.

Codex-richtlijnen voor voedingssupplementen, vitaminen en mineralen

De richtlijnen voor voedingssupplementen in de vorm van vitaminen en mineralen werden in juli 2005 op de vergadering in Rome, Italië door de Codex Alimentarius-commissie als een wereldwijde standaard aangenomen.

De Codex Alimentarius Commissie nam de Richtlijnen voor voedingssupplementen, vitaminen en mineralen aan als een nieuwe internationale norm tijdens zijn bijeenkomst in Rome, Italië, in juli 2005. De Richtlijnen werden ontworpen als de beperkende Richtlijn over voedselsupplementen van de Europese Unie, en maken het verplicht om beperkende maximumdoses voor vitaminen en mineralen in te stellen, en om claims dat voedingssupplementen, vitaminen en mineralen geschikt zijn voor gebruik bij de preventie, verlichting, behandeling of genezing van ziekten te verbieden. Als gevolg hiervan, en gelet op de groeiende berg bewijs dat de indrukwekkende gezondheidsverbeteringen aantoont die met voedingssupplementen bereikt kunnen worden, is het duidelijk dat de wereldwijde handhaving van deze richtlijnen niet de gezondheid van consumenten beschermt maar, verre hiervan, zeker stelt dat de verkoop van genezende, preventieve en therapeutische gezondheidsproducten het exclusieve domein van de farmaceutische industrie blijft.

Gezondheidsclaims


 

De Algemene richtlijnen voor claims van Codex beschermen het patent dat de farmaceutische industrie heeft op de controle over onze systemen voor gezondheidszorg.

Er bestaan al meerdere teksten van Codex die beperkingen opleggen op de gezondheidsvoordelen die aan voedselproducten toegeschreven kunnen worden. Wellicht de belangrijkste hiervan zijn de Codex Algemene richtlijnen voor claims. Deze richtlijnen werden in 1979 aangenomen en in 1991 gewijzigd, en zijn in sommige opzichten de kern van het probleem met Codex: het opleggen van zware beperkingen op natuurlijke vormen van gezondheidszorg. Het doel van de richtlijnen is namelijk om te zorgen dat de enige producten waarvoor claims gemaakt kunnen worden met betrekking tot de preventie, verlichting, behandeling of genezing van ziekten, farmaceutische middelen zijn. Specifiek, en onder andere, verbieden de Codex Algemene richtlijnen alle claims die suggereren dat een gebalanceerd dieet of gewoon voedsel onvoldoende hoeveelheden van alle voedingsstoffen kan leveren, en alle claims dat voedingsproducten geschikt zijn voor gebruik bij de preventie, verlichting, behandeling of genezing van ziekten. Als zodanig is het duidelijk dat ze in wezen bescherming bieden aan het patent dat de farmaceutische industrie heeft op de controle over onze systemen voor gezondheidszorg.

Biologisch voedsel

Codex heeft de laatste jaren steeds meer aandacht besteed aan biologisch voedsel, en het wordt steeds duidelijker dat het Codex Comité voor voedseletikettering probeert om internationale normen voor biologisch voedsel te verzwakken om het gebruik mogelijk te maken van stoffen zoals zwaveldioxide, wat bij sommige mensen allergische reacties veroorzaakt; natriumnitriet en natriumnitraat, die mogelijk kankerverwekkend zijn en geïmpliceerd zijn bij hyperactiviteit bij kinderen; en Carrageenan, waarvan is aangetoond dat het geassocieerd is met de vorming van zweren en kankertumoren in het darmkanaal. Erger nog, de Codex Alimentarius Commissie gaf onlangs het startsein voor werkzaamheden in verband met het opnemen van ethyleen in de Codex Richtlijnen voor de productie, de verwerking, de etikettering en de verkoop van biologisch geproduceerd voedsel. Ethyleen wordt gebruikt om fruit en groente kunstmatig te laten rijpen terwijl het vervoerd wordt. De goedkeuring van het gebruik hiervan op biologisch voedsel zou dus een verontrustende stap betekenen in de richting van een door de WTO gedwongen acceptatie van dezelfde dubieuze, onnatuurlijke landbouwpraktijken die reeds voor niet-biologisch voedsel gebruikt worden.

Waarom wil Codex biologische normen zo verzwakken? De eenvoudige verklaring is dat biologisch voedsel een hogere prijs opbrengt dan gewoon, niet-biologisch voedsel, en dat de grote producenten van niet-biologisch voedsel een makkelijke gelegenheid zien om op de biologische markt in te breken en nog meer winst te maken. Een diepere verklaring is echter dat biologisch voedsel betere gezondheid bevordert dan niet-biologisch voedsel omdat het meer micronutriënten bevat. Bovendien is biologisch voedsel natuurlijk vrij van pesticiden, residu's van vee-geneesmiddelen en genetisch gemodificeerde organismen. Aangezien goede gezondheid niet in het belang is van de "handel met ziekte", vormt de groeiende vraag naar biologisch voedsel dus een gevaar voor de farmaceutische en chemische industrieën; niet alleen omdat biologisch voedsel goede gezondheid bevordert, maar ook omdat het de behoefte aan pesticiden, vee-geneesmiddelen en genetisch gemodificeerd voedsel – en dus de winst – vermindert.

Bovendien kan biologisch zaad, in tegenstelling tot genetisch gemodificeerd zaad, niet gepatenteerd worden. Aangezien een aantal van de grote spelers in de farmaceutische en chemische industrieën, zoals Bayer en BASF tevens grote spelers zijn in de biotech-industrie, wordt het al te gauw duidelijk dat de stijgende populariteit van niet-patenteerbaar biologisch voedsel een ernstig, groeiend gevaar vormt voor de winst van de "handel met ziekte" van de farmaceutische industrie.

Genetisch gemodificeerd voedsel


 

De toenemende populariteit van voedingssupplementen, het gebruik van natuurlijke gezondheid en organisch voedsel vormt een serieuze bedreiging voor de handel met ziekte van de farmaceutische industrie.

De Codex Alimentarius Commissie nam zijn eerste richtlijnen en principes voor genetisch gemodificeerd voedsel aan in 2003. De Verenigde Staten, Canada en Argentinië maakten vervolgens gebruik van deze teksten om een handelsgeschil tegen de Europese Unie (EU) aan te spannen en te winnen bij de WTO, waarbij gesteld werd dat de EU een moratorium toegepast had op de goedkeuring en invoer van genetisch gemodificeerd materiaal bevattend voedsel.

Nadere richtlijnen en normen voor genetisch gemodificeerd voedsel worden nu ontworpen door Codex. Wanneer ze uiteindelijk aangenomen worden, zullen deze teksten verder bijdragen aan het verplicht maken van de goedkeuring en invoer van genetisch gemodificeerd voedsel dat ermee in overeenstemming is, voor alle lidstaten van de WTO. Het is dus van cruciaal belang dat de Verenigde Staten, Canada en Argentinië er tevens op aandringen dat er geen vereiste zal zijn voor producenten of exporteurs van genetisch gemodificeerd voedsel om de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen op productetiketten te vermelden. Dit is natuurlijk precies wat de grote producenten van genetisch gemodificeerd voedsel willen, omdat ze allang beseffen dat steeds meer mensen tegen genetisch gemanipuleerd voedsel zijn en dat ze bovendien de publieke opinie over deze producten niet snel zullen kunnen veranderen.

In tegenstelling tot gewoon zaad, kan genetisch gemodificeerd zaad gepatenteerd worden. Dat is in wezen de hoofdreden waarom biotechbedrijven zó gebrand zijn om dergelijk voedsel op wereldmarkten te forceren. De potentiële winst op de lange termijn is namelijk zó enorm, dat het ruimschoots opweegt tegen de markt voor farmaceutische middelen. Aangezien een aantal van de grote spelers in de farmaceutische industrie, zoals Bayer en BASF ook grote spelers in de biotechindustrie zijn, blijkt dus duidelijk dat de farmaceutische industrie bezig is zich wederom als begunstigde te positioneren bij Codex.

Dat betekent dat het voor de farmaceutische industrie dus alleen de moeite waard is om patenteerbare producten te produceren. Daarom vormen de stijgende populariteit van voedselsupplementen, natuurlijke gezondheidspraktijken en zelfs biologisch voedsel een groot gevaar voor de farmaceutische industrie. De financiële belangengroepen achter de Codex Alimentarius Commissie weten dit natuurlijk maar al te goed en zijn momenteel dan ook verwikkeld in een felle strijd om hun monopolie op de gezondheidszorgindustrie te behouden en uit te breiden naar de productie van genetisch gemodificeerd voedsel.

Voedseletikettering

Er bestaat sinds 1965 een specifiek Codex-comité voor voedseletiketteringskwesties, namelijk het Codex Comité voor voedseletikettering (CCFL). De kwestie van voedseletikettering is van bijzonder belang voor de verdere verspreiding van levensreddende informatie over natuurlijke gezondheidszorg. De beperkingen op de schriftelijke inhoud van voedseletiketten, en op adverteren, dragen eraan bij om producenten van voedingssupplementen te beletten mensen te informeren over de bewezen voordelen van voedingssupplementen. Het is dus cruciaal dat CCFL geweigerd heeft om de rol van een optimale voeding bij de preventie, verlichting, behandeling en genezing van ziekten te erkennen, en als zodanig in plaats van de gezondheid van consumenten te beschermen, duidelijk optreedt in het belang van de "handel met ziekte" van de farmaceutische industrie.

Adverteren

Er is als sinds 1972 onenigheid over de vraag of adverteringskwesties het domein van Codex behoren te zijn.

Deze onenigheid leefde voort tijdens de bijeenkomst van het CCFL in Ottawa in mei 2006, waar geredetwist werd over de vraag er een definitie van "adverteren" moest komen, en zo ja, waar (d.w.z. in welke tekst van Codex) een dergelijke definitie moest komen te staan. Na geruime discussie over deze kwestie is door CCFL besloten dat werkzaamheden aan een dergelijke definitie inderdaad moesten beginnen.

Vanuit het oogpunt van natuurlijke gezondheidszorg is de voorgestelde definitie echter verre van bevredigend:

"Adverteren: een presentatie aan het publiek, door andere middelen dan een etiket, met de bedoeling om, of waarvan het waarschijnlijk is, opvattingen, meningen en gedragingen te beïnvloeden en te vormen om op directe of indirecte wijze de verkoop van voedsel te bevorderen."

De bewoording van deze voorgestelde definitie roept een aantal belangrijke vragen op.

Bijvoorbeeld, is het mogelijk dat het naast het mogelijk verbieden van het publiceren van legitieme, uitgegeven, intercollegiaal getoetste, wetenschappelijke onderzoeksartikelen, tevens organisaties zonder winstbejag die natuurlijke gezondheidszorg aanbevelen, zal beletten om opvattingen, meningen en gedragingen met betrekking tot de verkoop van voedingssupplementen te beïnvloeden en te vormen?

Zo ook, kunnen advertentiebeperkingen op basis van deze definitie beschouwd worden als in strijd met het recht op vrijheid van mening en meningsuiting en/of de vrijheid om zonder inmenging een mening te koesteren en om informatie en ideeën te zoeken, te ontvangen en te verspreiden via elk medium en ongeacht grenzen (welke beide vastgelegd zijn in Artikel 19 van de Universele verklaring van de rechten van de mens van de Verenigde Naties)?

Hoe dan ook, aangezien de "handel met ziekte" van de farmaceutische industrie voor zijn overleving afhankelijk is van het beperken van alle middelen waarmee consumenten informatie over natuurlijke gezondheidszorg kunnen verkrijgen, zijn mogelijke advertentiebeperkingen duidelijk een cruciale kwestie voor Codex.

Voedseladditieven

Codex heeft een specifiek comité voor de veiligheid van voedseladditieven. Een van de hoofdfuncties van dit comité is om toegestane maximumniveaus vast te stellen voor dergelijke stoffen. Op de Codex Index voor voedseladditieven staan momenteel ongeveer 300 individuele additieven, zowel synthetisch als natuurlijk, waarvan het gebruik in voedsel toegestaan is.

Echter, hoewel het mogelijk is dat sommige kunstmatige additieven in wezen veilig zijn wanneer ze in kleine hoeveelheden en op zichzelf geconsumeerd worden, is de realiteit dat Codex niet wezenlijk in overweging heeft genomen dat dat dergelijke chemicaliën niet op zichzelf maar in combinatie geconsumeerd worden. Zodoende worden, tot voordeel van de producenten, de cumulatieve gevolgen van de consumptie van meerdere gepatenteerde chemicaliën en kunstmatige additieven voor consumenten op de lange termijn grotendeels genegeerd.

Ziekten die veroorzaakt of verergerd worden door de langdurige consumptie van pesticiden, vergroten de potentiële markt voor farmaceutische geneesmiddelen.

Veelzeggend is dan, dat veel kunstmatige additieven worden geproduceerd door een aantal van dezelfde farmaceutische en chemische bedrijven die vitaminesupplementen willen verbieden en genetisch gemodificeerd voedsel op ons bord willen forceren. En, zoals vaak het geval is met farmaceutische middelen en genetisch gemodificeerd zaad, is de belangrijkste reden waarom veel van deze stoffen bestaan, dat ze gepatenteerd kunnen worden. Patenten leveren immers winst op.

Pesticiden

Het Codex Comité voor pesticideresidu's werd in 1966 opgericht en is verantwoordelijk voor het vaststellen van de maximumgrenzen voor pesticideresidu's in specifieke voedselartikelen of in groepen voedsel. Ook hier wordt echter de veiligheid van elke afzonderlijke pesticide meestal apart onderzocht, en worden de mogelijk gevolgen van combinaties van pesticiden voor het lichaam op de langere termijn grotendeels genegeerd. Aangezien veel van deze gevaarlijke chemicaliën door farmaceutische en chemische bedrijven geproduceerd worden, is het dus niet moeilijk om zich voor te stellen dat deze industrieën een dubbel financieel voordeel hebben van het wijdverspreide gebruik van dergelijke stoffen. Ze vergroten namelijk de markt voor, en dus de winst die te behalen is met, de gepatenteerde geneesmiddelen voor ziekten die ontstaan door de langdurige consumptie van dergelijke stoffen.

Conclusie

Codex draait niet alleen om voedingssupplementen. Integendeel, het is het belangrijkste politieke slagveld waar men strijdt om de regulering van en controle over de wereldwijde voedsellevering van veld tot vork. Deze 'strijd' wordt gevoerd door een steeds ingewikkelder web van internationale instellingen, grote ondernemingen en financiële belangen. Als zodanig zijn de belangrijkste doelstellingen handel en winst, niet menselijke gezondheid.

De huidige indicatoren suggereren dat de financiële winners in de strijd om de controle over de wereldwijde voedsellevering waarschijnlijk de farmaceutische en chemische industrieën zullen zijn; vooral omdat het nu bijna onvermijdelijk lijkt dat er verdere Codex-richtlijnen voor uit de biotechnologie afgeleid voedsel ingevoerd zullen worden. Dit betekent dat onze vrijheid van keuze, onze toekomstige gezondheid en het milieu zelf nu duidelijk op het spel staan.

Een goede voeding en optimale gezondheid vormen een gevaar voor de "handel met ziekte" van de farmaceutische industrie omdat ze de markt voor synthetische middelen verkleinen. Voedsel dat vrij is van pesticideresidu's, kunstmatige additieven en andere contaminanten kan echter per definitie uitsluitend geproduceerd worden als gevolg van een verminderd gebruik, of beter nog uitbanning, van dergelijke chemicaliën wereldwijd. Dit is natuurlijk niet in het financiële belang van de farmaceutische en chemische bedrijven die dergelijke stoffen produceren, aangezien het duidelijk tot een verlaagde winst, betere gezondheid voor hele bevolkingsgroepen, en hierdoor tot een vermindering van het gebruik van synthetische middelen zou leiden.

Dus samengevat: hoewel het de laatste tijd enigszins 'buiten de schijnwerpers' geraakt is, is de ondersteuning door de Codex Alimentarius Commissie voor de "handel met ziekte" onverzwakt doorgegaan, en is het door de enorme reikwijdte van zijn activiteiten een beduidend gevaar voor de toekomstige gezondheid van de gehele mensheid.

Willen we een wereld zien waarin onze toegang tot veilig, voedzaam voedsel en effectieve voedingssupplementen door farmaceutische en chemische belangen beperkt en beteugeld wordt? Zo niet, dan moeten we nu optreden, voor het te laat is.

Geachte lezer, graag willen wij u erop wijzen dat niet alle aangegeven links naar een Nederlandse tekst verwijzen.